Herenthout, beschrijving Sint-Gummaruskapel
Collectie
Heemkring SandelynInventarisnummer
jb202Beschrijving
Sint-Gummaruskapel, thans achterin gelegen tussen Leopoldstraat en Vonckstraat.Vóór 1800 waren er in Herenthout twee parochies, namelijk Sint-Pieter en Sint-Gummarus. De oudst gekende sporen betreffende het bestaan van de Sint-Gummarusparochie klimmen op tot 1427.
Wegens bouwvalligheid van de toenmalige constructie werd circa 1550 een nieuw koor gebouwd; vermoedelijk nogmaals verbouwd ca. 1774. Parochie in 1803 afgeschaft ten voordele van de St.-Pietersparochie. In 1820 ingericht als gemeenteschool, de zogenaamde "Torrekensschool", naderhand diverse functies.
Algemene restauratie in 1999-2000 naar ontwerp van architect F. Vergauwen van Groep Infrabo. ;Interieur:
Eertijds met bepleisterd tongewelf, thans geplafonneerd, ten dele bewaard koorgewelf met oude schaduwschilderingen, verborgen onder het later ingebracht plafond. ;Ten westen grafstenen afkomstig uit het portaal van de Sint-Pieter- en Pauluskerk, cf. Botermarkt.
;Georiënteerd, eenvoudig zaalkerkje in gotische stijl, op rechth. plattegrond; opgetrokken uit baksteen, met schip van vier traveeën onder steil zadeldak met octogonale dakruiter (n // straat, leien) en iets smaller koor van twee rechte traveeën en driezijdige sluiting onder iets lagere leien bedaking.
Eertijds gecementeerde W.-tuitgevel met deels herstelde (1963-1965) muurvlechtingen en aandak met top- en schouderstukken, begane grond met grote muurfragmenten van ijzerzandsteen, gedeeltelijk doorlopend over de N.-gevel van het schip, duidelijk verwijzend naar een oudere, vermoedelijk Romaanse constructie.
Latere korfboogpoort onder gedicht steekboogvenster en rechth. laadopening met houten luik. N.-gevel geopend door vier, in XIX (vermoedelijk bij de inrichting tot school) verkleinde korfboogvensters. Z.-gevel gemarkeerd door verjongende, versneden steunberen, waartussen XVIII-korfboogvensters met ijzeren roeden in gecementeerde, vlakke omlijsting.
Bewaard muurfragment van ijzerzandsteen in O.-zijde van het schip. Koor gemarkeerd door zandstenen speklagen, spitsboogvensters, ten dele blind, in geprofileerde zandstenen omlijsting met waterlijst, deels behouden gotische tracering en doorgetrokken waterlijst onder de vensters.