Lier, Sint-Margarethakerk interieur
Collectie
Archief Lier - BeeldbankInventarisnummer
SLI001039010Beschrijving
Tabernakel van de Begijnhofkerk. In de Katholieke Kerk is een tabernakel[noot (ook wel sacramentshuis genoemd) een, meestal rijk versierde, brandwerende kluis op het hoogaltaar of zijaltaar, soms binnenin bekleed met zijde en van buiten vaak omhangen met gordijnen in liturgische kleur, waarin het Heilig Sacrament (de geconsacreerde hosties) bewaard wordt in een ciborie. Het tabernakel moet binnenin wit zijn. In elke kerk mag maar één dienstdoend tabernakel aanwezig zijn. Aan conopeum en godslamp kan men zien dat het sacrament in de vorm van geconsacreerde hosties in het tabernakel aanwezig is. Zo niet, is de godslamp gedoofd en staat de tabernakeldeur meestal open. Het tabernakel is binnen de katholieke eredienst het centrum en neemt in de kerkbouw van de Katholieke Kerk de centrale positie in als de woonplaats van de - onder de gedaante van brood - 'waarachtig tegenwoordige' Jezus Christus.Een torenvormig tabernakel heet ook wel sacramentstoren.;Het hoogaltaar is geplaatst in de absis van het koor en heeft helemaal de halfronde vorm van de absis aangenomen en beslaat de hele wand tot aan het gewelf. Het portiekaltaar, in zwart en wit marmer geschilderd hout, rust op een hoog postament met centraal het altaar, waar het tabernakel op is geplaatst. De constructie is gemaakt uit grenenhout, de beelden en ornamentatie zijn uit lindenhout gesculpteerd.
Hierop rusten zes in wit imitatiemarmer geschilderde gladde Korintische zuilen met vergulde kapitelen waarvan twee de centrale, vooruitspringende portiek met het schilderij van 'Het visioen van de Heilige Begga' van Jan Erasmus Quellinus flankeren, terwijl de vier anderen twee aan twee de tot nissen of portieken uitgewerkte omlijstingen van de koorvensters flankeren. In deze portieken staat links het beeld van Sint-Petrus (met sleutels en een opengeslagen boek waarin de tekst TIBI / CLAVES / DABO / REGNI / C OE LORUM' (Ik zal u de sleutels van het Hemelse Koninkrijk geven) en rechts dit van Sint-Paulus (met opengeslagen boek waarin de tekst 'PAULUS / APOSTOLUS / VOCATUS / JESU // CHRISTI' (Paulus, geroepen als apostel door Jezus Christus)) in witgepolychromeerd en verguld hout, elk op een hoge sokkel met ingebogen zijden die versierd zijn met akantbladeren en een centraal verguld medaillon met het opschrift 'S. PETRUS' en 'S. PAULUS'. Inde vensterboog boven de twee beelden houden links twee cherubs een vergulde tiara en palmtakken boven het hoofd van Petrus en boven Paulus enkel twee palmtakken. Onder de beelden is een cartouchevormig console op akant¬bladeren aangebracht met afhangende bloemslingers tussen twee engelenbustes. De credenstafels met een marmeren blad op vergulde, voluutvormige steunen zijn mogelijk latere toevoegingen. In het zware hoofdgestel is centraal op de fries en de architraaf een liggend, gewelfd ovaal medaillon aangebracht in een uit voluten en akantbladeren samengestelde cartoucheomlijsitng, geflankeerd door twee engelenhoofdjes en horens des overvloeds. Op het medaillon staat het opschrift 'ALTARE / PRIVILEGIATUM / IN PERPETUUM' verwijzend naar de erkenning door paus Gregorius XVI in 1833.
Het hoofdgestel is boven de kroonlijst hoger opgetrokken en heeft een centrale, omlijste nis, enigszins in de vorm van een halve vierpas. Hier is een beeldengroep geplaatst met de voorstelling van de Heilige Drievuldigheid: rechts zit God-de-Vader als grijsaard met lange baard en links zit Christus met kruis in de linkerhand, beiden met wapperende gewaden op een wolk. Tussen hen in zweeft bovenaan de Duif van de Heilige Geest in een vergulde stralenkrans. De nis wordt boven de zijvleugels geflankeerd door een zware borstwering in de vorm van klauwstukken die bekroond zijn met een vuurpot met uitslaande vlam en met de middenpartij verbonden zijn met een zwaar vruchtensnoer. Het altaar wordt bekroond met een pelikaan met drie jongen in een nest tussen twee bazuinspelende engelen. De stipes of altaarblok zelf bevindt zich op een podium of suppedaneum met vier zwartmarmeren treden en is aan de voorzijde in grisaille beschilderd met een tombe met een centrale cartouche en op de hoeken twee cherubhermen.